ಮೂರು ಪುರದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲೊಳಗೊಂದು
ಕೋಡಗನ ಕಟ್ಟಿರ್ದುದ ಕಂಡೆ.
ಅದು ಕಂಡಕಂಡವರನೇಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಿತ್ತು ನೋಡಾ!
ಆ ಪುರದರಸು ತನ್ನ ಪಾಯದಳ ಸಹಿತ ಬಂದಡೆ,
ಒಂದೆ ಬಾರಿ ಮುರಿದು ನುಂಗಿತ್ತ ಕಂಡೆ.
ಆ ಕೋಡಗಕ್ಕೆ ಒಡಲುಂಟು ತಲೆಯಿಲ್ಲ.
ಕಾಲುಂಟು ಹೆಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲ, ಕೈಯುಂಟು ಬೆರಳಿಲ್ಲ.
ಇದು ಕರ ಚೋದ್ಯ ನೋಡಾ,
ತನ್ನ ಕರೆದವರ ಮುನ್ನವೆ ತಾ ಕರೆವುದು!
ಆ ಕೋಡಗ ತನ್ನ ಬಸುರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮದಗಜದ ನೆತ್ತಿಯನೇರಿ,
ಗಾಳಿಯ ದೂಳಿಯ ಕೂಡಿ ಓಲಾಡುತ್ತಿಹುದ ಕಂಡೆ!
ವಾಯದ ಗಗನದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಕಾಯವ,
ಪುಟನೆಗೆದು ತೋರುತ್ತಿಹುದ ಕಂಡೆ!
ಹತ್ತು ಮುಖದ ಸರ್ಪನ ತನ್ನ ಹೇಳಿಗೆಯೊಳಗಿಕ್ಕಿ,
ಆಡಿಸುತ್ತಿಹುದ ಕಂಡೆ!
ಐವರು ಕೊಡಗೂಸುಗಳ ಕಣ್ಣಿಂಗೆ,
ಕನ್ನಡಕವ ಕಟ್ಟುತಿಹುದ ಕಂಡೆ!
ಹತ್ತು ಕೇರಿಗಳೊಳಗೆ ಸುಳಿವ ಹರಿಯ ನೆತ್ತಿಯ ಮೆಟ್ಟಿ,
ಹುಬ್ಬೆತ್ತುತ್ತಿಹುದ ಕಂಡೆ!
ಆ ಕೋಡಗದ ಕೈಯೊಳಗೆ ಮಾಣಿಕವ ಕೊಟ್ಟರೆ,
ನೋಡುತ್ತ ನೋಡುತ್ತ ಬೆರಗಾದುದ ಕಂಡೆ!
ಕೂಡಲಿಲ್ಲ ಕಳೆಯಲಿಲ್ಲ;
ಗುಹೇಶ್ವರ[ನ]ನಿಲುವು,
ಪ್ರಾಣಲಿಂಗಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಕಾಣಬಾರದು.
Transliteration Mūru purada hebbāgiloḷagondu
kōḍagana kaṭṭirduda kaṇḍe.
Adu kaṇḍakaṇḍavaranēḍisuttiddittu nōḍā!
Ā puradarasu tanna pāyadaḷa sahita bandaḍe,
onde bāri muridu nuṅgitta kaṇḍe.
Ā kōḍagakke oḍaluṇṭu taleyilla.
Kāluṇṭu hejjeyilla, kaiyuṇṭu beraḷilla.
Idu kara cōdya nōḍā,
Tanna karedavara munnave tā karevudu!
Ā kōḍaga tanna basuralli banda madagajada nettiyanēri,
gāḷiya dūḷiya kūḍi ōlāḍuttihuda kaṇḍe!
Vāyada gaganada mēle tanna kāyava,
puṭanegedu tōruttihuda kaṇḍe!
Hattu mukhada sarpana tanna hēḷigeyoḷagikki,
āḍisuttihuda kaṇḍe!
Aivaru koḍagūsugaḷa kaṇṇiṅge,
kannaḍakava kaṭṭutihuda kaṇḍe!
Hattu kērigaḷoḷage suḷiva hariya nettiya meṭṭi,
hubbettuttihuda kaṇḍe!Ā kōḍagada kaiyoḷage māṇikava koṭṭare,
nōḍutta nōḍutta beragāduda kaṇḍe!
Kūḍalilla kaḷeyalilla;
guhēśvara[na]niluvu,
prāṇaliṅgasambandhavilladavarige kāṇabāradu.
English Translation 2 211
I saw an ape tied up
at the main gate of the triple city, taunting
every comer.
When the king came with an army,
he broke them up at one stroke and ate them.
He has a body, no head, this ape: legs without footsteps,
hands without fingers;
a true prodigy, really.
Translated by: A K Ramanujan
Book Name: Speaking Of Siva
Publisher: Penguin Books
---------------------
Hindi Translation तीन पुरों के फाटकपर एक बंदर बाँधे हुए देखा।
वह देखनेवालों को चिडाते देखा।
उस पुरके राजा अपनी सेना के साथ आये तो
एकही बार उन्हें तोड़कर निगला देखा।
उस बंदर का शरीर है, सिर नहीं।
पैर है पदचिह्न नहीं, हाथ है उंगली नहीं।
यह अचरज की बात है देखो;
अपने को बुलानेवाले से पहले खुद बुलाता है !
वह बंदर अपने गर्भ से आया मदगज के शीर्ष पर चढ़कर
हवा की धूल में मिलकर झूमते देखा।
भ्रमा गगन में अपने शरीर को उछल ते कूदते
दिखाते देखा।
दशमुख सर्प को अपनी टोकरी में रखकर खेलते देखा।
पांच नन्हें बच्चों की आँखों में ऐनक बाँधे देखा।
दस गलियों में घूमते हरि का शीर्ष दबाकर
भृकुटी उठाते देखा।
उस बंदर के हाथ में माणिक्य दिये तो
देखते देखते चकित होते देखा।
न जोड़ा, ना काटा;
प्राणलिंग संबंध न रखनेवालों को
गुहेश्वर की स्थिति न दिखाता।
Translated by: Eswara Sharma M and Govindarao B N
Tamil Translation முப்புரத்தின் தலைவாயிலில் ஒரு குரங்கு
கட்டியிருந்ததைக் கண்டேன்.
அது கண்டவரை எல்லாம் பழித்ததைக் கண்டேன்!
முப்புரத்தினரசன் தன் படையுடன் வந்துழி
ஒரே கணத்தில் அனைவரையும் விழுங்கியதைக் கண்டேன்.
அந்தக் குரங்கிற்கு உடல் உள்ளது. தலையில்லை
காலுள்ளது, பாதமில்லை, கையுள்ளது, விரலில்லை
இது மிகவும் வியப்பிற்குரியது, காணாய்.
தன்னை அழைத்தவரை அதற்கு முன்பே அது அழைக்கிறது.
குரங்கு தன் கர்ப்பத்தில் தோன்றிய மதயானையின்
தலையில் ஏறி, விருப்பு வெறுப்பெனும் தூளைக் கிளப்பி
மகிழ்ந்து ஆடிக்கொண்டிருந்ததைக் கண்டேன்.
பொருளற்ற மருட்சியொடு தன்னைமறந்து
குதித்தாடிக் கொண்டிருந்ததைக் கண்டேன்.
பத்து முகமுடைய பாம்பைத் தன் பெட்டியினுள்ளே வைத்து
ஆட்டிக் கொண்டிருந்ததைக் கண்டேன்.
ஐந்து குரங்குக் குட்டிகளுக்கு கண்ணிற்குக்
கண்ணாடி கட்டியதைக் கண்டேன்.
பத்து நாடிகளில் சுழன்று பாயும் குதிரையின்
தலையை மிதித்து நெற்றிக் கூந்தல் ஆடியதைக் கண்டேன்
அந்தக் குரங்கின் கையில் மாணிக்கத்தை அளிப்பின்
அதைக் காணக்காண வியப்பெய்தியதைக் கண்டேன்
விரும்பவில்லை, களையவில்லை
குஹேசுவரனின் நிலையைப் பிராணலிங்கத்துடன்
தொடர்பற்றவரால் காணவியலாது.
Translated by: Smt. Kalyani Venkataraman, Chennai
ಶಬ್ದಾರ್ಥಗಳು ಒಡಲು = ದೇಹ, ರೂಪು, ಹೊಟ್ಟೆ, ಹಸಿವು; ಓಲಾಡು = ತೂಗಾಡು; ಕರೆ = ಗಮನ ಸೆಳೆ; ಆಹ್ವಾನಿಸು; ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು; ಕಾಲು = ಚಲನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಕೇತ; ಕೈ = ಧಾರಣದ ಸಂಕೇತ; ಕೊಡಗೂಸು = ಕನ್ಯೆ, ಶಕ್ತಿ; ಗಾಳಿಯ ಧೂಳಿ = ಬದುಕಿನ ಪಥದಲ್ಲಿರುವ ರಜೋಮಾಲಿನ್ಯ ಅದು ರಾಗ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ; ತನ್ನ ಹೇಳಿಗೆಯೊಳಗಿಕ್ = ತನ್ನ ಅಂಕಿತದೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು; ತನ್ನ ಇಚ್ಚೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು; ತಲೆ = ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ; ಬೆರಳು = ಕೌಶಲ್ಯದ ಸಂಕೇತ; ವಾಯದ ಗಗನ = ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಭ್ರಮೆ; ಹತ್ತು ಕೇರಿಗಳು = ಪ್ರಾಣವಾಹಕ ಹತ್ತು ನಾಡಿಗಳು. ಅವುಗಳ ವಿವರ : ಇಡೆ-ಚಂದ್ರನಾಳ; ಪಿಂಗಳೆ-ಸೂರ್ಯನಾಳ; ಸುಷುಮ್ನಾ-ಮಧ್ಯನಾಳ;
ಗಾಂಧಾರೀ-ಬಲದ ; ಹತ್ತು ಮುಖದ ಸರ್ಪ = ಹತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಮೂಹ; ಐದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಐದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು; ಹರಿ = ಅಶ್ವ; ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ; ಹೆಜ್ಜೆ = ಕುರುಹು ಮತ್ತು ಕ್ರಮದ ಸಂಕೇತ;
Written by: Sri Siddeswara Swamiji, Vijayapura